Ontwapende en ontwapenende vrede

Nederlandse vertaling van de boodschap

Beste broeders en zusters,

U bent bijeengekomen in Assisi, veertig jaar na de Werelddag van Gebed voor de Vrede die op 27 ok­to­ber 1986 werd gehou­den. Dat gebeuren werd in gang gezet door de heilige Johannes Paulus II, die bij die gelegen­heid de intrinsieke band bena­drukte tussen een authen­tieke reli­gi­euze hou­ding en een leven­dig gevoel voor vrede.

Ik richt mijn harte­lijke groeten tot de Patriarchen en de reli­gi­euze lei­ders, van wie velen in de loop der jaren actief hebben deel­ge­no­men aan de ver­schil­lende dagen van gebed en dialoog. Ook groet ik harte­lijk Zijne Excellentie Felice Accrocca, bis­schop van Assisi, de Fran­cis­caanse families en allen die aanwe­zig zijn. Ik had heel graag bij u willen zijn bij het graf van de heilige Fran­cis­cus op deze be­lang­rijke ver­jaar­dag, om uw gezichten te zien en samen te getuigen van het feit dat leven als broe­ders en zusters al moge­lijk is!

Ik dank het Di­cas­te­rie voor de Interreli­gi­euze Dialoog en de Gemeen­schap van Sant’Egidio voor hun inzet om ver­der te gaan op de weg die door mijn voor­gan­gers is uit­ge­stip­peld. Het doet mij deugd te zien hoe de lange en trouwe weg die in deze jaren is afgelegd, veel vrucht heeft gedragen. Paus Fran­cis­cus zei over die on­ver­ge­te­lijke dag in ok­to­ber 1986: “Het had geen geïsoleerde gebeur­te­nis mogen blijven en kon dat ook niet. U bent op deze weg voort­ge­gaan en hebt er meer vaart aan gegeven” (Toespraak tot de deel­ne­mers aan de Inter­na­tio­nale Bij­een­komst voor de Vrede, 30 sep­tem­ber 2013).

Inder­daad, na die eerste his­to­rische ont­moe­ting riep de heilige Johannes Paulus II ons op om “de geest van Assisi te blijven beleven” (Toespraak tot de lei­ders van de wereldreligies in Assisi, 26 ok­to­ber 1986). Dat was ten tijde van de Koude Oorlog, een heel andere situatie dan die waar­mee wij vandaag wor­den gecon­fron­teerd. Na 1989 geloof­den velen dat de globalise­ring een duurzame vrede voor de wereld zou garan­de­ren. Helaas, zoals ik schreef in Magnifica Humanitas, “werd bijna blind ver­trouwd op het vermogen van de markten om wel­vaart, de­mo­cra­tie en stabili­teit te genereren. In wer­ke­lijk­heid heeft de globalise­ring, in plaats van auto­ma­tisch een­heid en vrede te bewerkstelligen, fun­damentalis­tische, iden­ti­teitsgebon­den en nationalis­tische reacties uitgelokt” (nr. 201).

Tegen deze ach­ter­grond is er sprake geweest van een “zorgwekkende herle­ving van de oorlog als instru­ment van de inter­na­tio­nale poli­tiek” (ibid., 190). Zoals de Cate­chis­mus van de Katho­lieke Kerk stelt: “De opeenstapeling van wapens treft velen als een paradoxaal geschikte manier om po­ten­tiële tegen­stan­ders van oorlog af te hou­den. Zij zien erin het meest doeltreffende middel om de vrede tussen de naties te verzekeren” (nr. 2315), en zo wordt de her­in­ne­ring aan de twin­tigste eeuw en de zin­loze slach­ting van miljoenen men­sen­le­vens verra­den. Juist in deze tij­den, ge­ken­merkt door een “cultuur van macht”, is er behoefte om de geest van Assisi te cultiveren, die inhoudt: de afwij­zing van de reli­gi­euze recht­vaar­di­ging van de oorlog, een geest van bemid­de­ling en dialoog, en con­tem­pla­tieve be­zin­ning gecom­bi­neerd met creatieve actie ten dienste van een toe­komst van vrede. Ja, de vrede moet opnieuw het gemeen­schap­pe­lijke ideaal van alle volkeren wor­den, de lei­dende ster voor al onze keuzes, de maatstaf die onrecht aan het licht brengt, en de gedeelde horizon voor allen.

Wij moeten overal de vrede herop­bou­wen, niet ons voor­be­rei­den op meer oorlogen. Oorlog kan nooit wor­den gevoerd in de naam van God. Voor ons gelo­vi­gen betekent “vechten in naam van de religie de religie zelf aan­val­len” (Magnifica Humanitas, 223). Er bestaat niet zoiets als een heilige oorlog: alleen de vrede is heilig.

Daarom is de weg die in Assisi is be­gon­nen als een gemeen­schap­pe­lijke zoek­tocht naar vrede, in de eerste plaats de weg van het gebed. Het gebed mag zwak lijken tegen­over de machten van de wereld, maar het is de nederige kracht van de gelo­vi­gen. Laten wij ons wen­den tot God, de gever van de vrede, opdat Hij de harten mag raken van hen die oorlog en terrorisme zoeken. Laten wij niet vergeten dat gebed nooit tevergeefs is.

Inder­daad, het gebed is een school van dialoog met God, met de mensen en met alle schepselen. Laten wij denken aan de heilige Fran­cis­cus, van wiens dood wij de acht­hon­derdste ver­jaar­dag hebben her­dacht. De wereld heeft dialoog nodig. De weg van Assisi roept de reli­gi­euze lei­ders op een klimaat van dialoog te bevor­de­ren onder de gelo­vi­gen en in de samen­le­ving, zodat de taal van de arrogantie plaats maakt voor de taal van de vrede, de onderhan­de­ling en het begrip. Dit zal ertoe bijdragen “de mens­heid gelei­de­lijk weg te lei­den van de spiraal van geweld” (ibid., 221).

Broe­ders en zusters, mogen onze gebe­den van God die vrede voor de naties van de wereld ver­krij­gen waar­naar wij verlangen. Moge Hij ons maken tot onge­wa­pende instru­menten van zijn vrede. “Zalig de vrede­stich­ters, want zij zullen kin­de­ren van God genoemd wor­den” (Mt 5,9).

Werk­ver­ta­ling gemaakt mbv A.I.