Synodale weg

De synodale weg is een her­vor­mings­pro­ces van de katho­lieke kerk in Duits­land, geen we­reld­wijd ker­ke­lijk orgaan en geen synode in de zin van het ker­ke­lijk recht.

Aan­lei­ding en opzet

Het proces begon op 1 de­cem­ber 2019. De Duits Bis­schop­pen­con­fe­ren­tie en het Zentralkomitee der deutschen Katholiken (ZdK, leken­orga­ni­sa­tie) startten het samen na de MHG-studie van 2018. Die studie bracht de omvang van seksueel mis­bruik en het falen van de omgang daar­mee in de Duitse kerk in beeld. Doel was verloren ver­trouwen terug te winnen, syste­mische oor­zaken van mis­bruik aan te pakken en de kerk inner­lijk te vernieuwen.

Het is een eigen format (sui gene­ris), geen canonieke synode. Hoogste orgaan was de synodale ver­ga­de­ring van ongeveer 230 leden: bis­schop­pen en leken, met een sterke stem van het ZdK. Besluiten bin­den de bis­schop­pen niet en kunnen de leer van de kerk niet wij­zigen. Wat leer of discipline betreft, moet naar Rome.

Vier fora

Vier fora ston­den centraal:

• macht en machts­de­ling in de kerk
• seksua­li­teit en partner­schap
• het pries­ter­ambt vandaag (waar­on­der het celi­baat)
• vrouwen in diensten en ambten

Wat er is besloten

Tussen 2020 en maart 2023 waren er vijf plenaire ver­ga­de­ringen. Er kwamen ongeveer vijf­tien teksten door, onder meer over meer inspraak van leken, taken voor leken (zoals dopen of preken in bepaalde vormen) en de vraag om zegen­feesten voor homo­sek­su­ele paren moge­lijk te maken. Over de wij­ding van vrouwen tot diaken en over ver­soe­pe­ling van het celi­baat kwam geen besluit dat de leer veran­dert; die punten wer­den als verzoek aan het Vati­caan voor­ge­legd.

Ver­hou­ding tot Rome

Het Vati­caan heeft meermaals gewaar­schuwd. In juli 2022 stelde de Heilige Stoel dat de synodale weg geen bevoegd­heid heeft om bis­schop­pen of gelo­vi­gen nieuwe bestuurs­vor­men of nieuwe leer- en moraalori­ën­ta­ties op te leggen, en dat een natio­nale eigen weg de een­heid van de kerk bedreigt. Paus Fran­cis­cus noemde het proces elitair en waar­schuwde dat het ideo­lo­gisch kon ontsporen. Plannen voor een per­ma­nente “synodale raad” waarin leken gelijk mee­tellen bij fun­da­men­tele besluiten, stuitten op het bezwaar dat zo’n orgaan de bis­schop­pe­lijke be­stuurs­macht niet mag beperken.

Afslui­ting

Na zes jaar ein­digde het formele traject eind januari 2026 in Stuttgart met een slot­tekst, het “WegWort”. Deel­ne­mers willen de lijn voort­zet­ten via een per­ma­nente synodale con­fe­ren­tie. De statuten zijn op 31 maart 2026 door bis­schop Heiner Wilmer in Rome inge­diend voor erken­ning.

Synodale weg versus Synode over synodali­teit

De Synodale weg in Duits­land moet men niet verwarren met de we­reld­wijde synode over synodali­teit (2021-2024) van paus Fran­cis­cus. Die ging over “samen op weg” luis­te­ren in de hele kerk. De Duitse synodale weg is een natio­naal her­vor­mings­pro­ject met een eigen, omstre­den agenda over seksua­li­teit, ambten en bestuur.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam