Sui iuris

Sui iuris (of sui juris) is Latijn en betekent let­ter­lijk "van eigen recht" of "van eigen wet". Het komt van sui (zich­zelf/eigen) en iuris (recht/wet). Het ver­wijst naar een autonome of zelf­besturende kerk. Het gaat om kerken die hun eigen hiërarchie, litur­gie, spiri­tua­li­teit, theo­lo­gische tradities en canoniek recht hebben, maar toch in volle­dige communie staan met de paus en de uni­ver­se­le Kerk.

De term komt vooral voor in het Wetboek van Canons van de Oosters-Katho­lieke Kerken (CCEO). Volgens canon 27 is een kerk sui iuris:

“Een gemeen­schap van christen­ge­lo­vigen die volgens het recht door een hiërarchie wordt verenigd en die door de hoogste autori­teit van de Kerk uit­druk­ke­lijk of stil­zwij­gend als sui iuris wordt erkend.”

De Katho­lieke Kerk bestaat uit 24 kerken sui iuris:

• 1 Latijnse Kerk (de grootste, ook wel Rooms-Katho­lieke Kerk genoemd).
• 23 Oosters-Katho­lieke Kerken (bijv. de Maroni­tische Kerk, de Chaldeeuwse Kerk, de Armeense Katho­lieke Kerk, de Byzan­tijnse kerken zoals de Oekraïense Grieks-Katho­lieke Kerk, etc.).

Deze Oosters-katho­lieke kerken hebben hun eigen patriarchen, aarts­bis­schoppen of me­tro­po­lieten en eigen wet­ge­ving, maar erkennen de paus als hoogste lei­der. Ze zijn dus niet onder­ge­schikt aan de Latijnse Kerk, maar gelijk­waar­dig in waar­dig­heid, al verschillen ze in rite en traditie.

Andere gebruiken in de Kerk

Missio sui iuris: Een missio­nair gebied dat (nog) niet tot een vol­waar­dig bisdom of apos­to­lisch vicariaat is verheven, maar wel een zekere zelf­stan­dig­heid heeft.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam