Patrologie

Patro­lo­gie is de studie van de kerk­va­ders: hun leven, ge­schrif­ten en bete­ke­nis voor de ont­wik­ke­ling van het chris­te­lijk geloof. Het woord komt van het Griekse patēr (vader) en logos (leer): leer van de vaders.

Kerk­va­ders zijn vroegchris­te­lijke schrijvers en leraren (ongeveer 2e tot 7e/8e eeuw) die als gezag­heb­bende getuigen van de apos­to­lische traditie gel­den. Klassieke criteria zijn: oud­heid, ortho­doxie, hei­lig­heid van leven en erken­ning door de Kerk.

Bekende namen

• Latijns
  • Tertullianus
  • Cyprianus
  • Ambrosius
  • Hieronymus
  • Au­gus­ti­nus
• Grieks
  • Irenaeus
  • Athanasius
  • de Cappadociërs (Basilius, Gregorius van Nazianze, Gregorius van Nyssa)
  • Johannes Chrysostomus
  • Johannes Damascenus

In de praktijk bestu­deert het vak ook andere vroegchris­te­lijke auteurs die niet allemaal “kerk­va­der” in strikte zin zijn (bij­voor­beeld Origenes).

Wat leer je met dat vak?

• wie de auteurs waren en in welke context ze schreven
• welke teksten echt van hen zijn (authentici­teit, tekstkri­tiek)
• hoe ze Schrift uitleg­den
• hoe dogma’s tot stand kwamen: Drie-een­heid, christo­lo­gie, kerk, sacra­menten, genade

Patro­lo­gie en patris­tiek

Deze twee termen wor­den vaak door elkaar gebruikt.

• Patro­lo­gie: meer his­to­risch-literair - leven, werken, date­ring, stijl, overleve­ring van de teksten
• Patris­tiek: meer inhou­de­lijk-theo­lo­gisch - de leer van de vaders

In een katho­lieke oplei­ding hangt het vak meestal samen met kerkge­schie­de­nis van de oud­heid. Het is geen antiqua­rische hobby: de Kerk leest de vaders als levende stem van de traditie, naast Schrift en leer­ge­zag.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam