Paasoctaaf

Het paasoctaaf is in de Rooms-Katho­lieke Kerk de acht­daag­se litur­gische periode waar­mee de Ver­rij­ze­nis van Christus wordt gevierd.

Een octaaf (van het Latijnse octo = acht) is een feest­pe­riode van acht dagen. Na de litur­gische her­vor­ming van 1969/1970 kent de Romeinse ritus alleen nog een octaaf bij de twee grootste hoog­feesten: Pasen en Kerst­mis.

Wanneer?

• Het begint op Paas­zon­dag (of eigen­lijk al met de Paas­wake).
• Elke dag van het octaaf wordt gevierd als een hoog­feest van de Heer.
• Het ein­digt op de octaaf­dag, de zon­dag daarna: Beloken Pasen (ook wel Tweede Zondag van Pasen of Zondag van de God­de­lijke Barm­har­tig­heid genoemd).

Het paasoctaaf vormt het begin van de Paas­tijd, die in totaal vijf­tig dagen duurt en ein­digt met Pink­ste­ren.

Litur­gische kenmerken

Gedurende het hele paasoctaaf:

• wordt het Gloria en het Credo gezon­gen,
• mag de sequens Victimae paschali laudes wor­den gezon­gen,
• zijn er speciale inlas­singen in het Eucha­ris­tisch gebed (bij gebruik van de Romeinse Canon),
• lui­den de evan­ge­lie­le­zingen over de ver­schij­ningen van de verrezen Christus.

Beloken Pasen

De naam “Beloken” komt van het Middelne­derlandse beluiken (“sluiten”): het is de dag waarop het paasoctaaf wordt af­ge­slo­ten. Andere namen voor deze zon­dag zijn:

• Dominica in albis (zon­dag van de witte kleren) — een ver­wij­zing naar de witte doopgewa­den die de nieuwge­doopten van de Paas­nacht tot deze zon­dag droegen,
• Zondag van de God­de­lijke Barm­har­tig­heid (sinds 2000, inge­steld door paus Johannes Paulus II),
• Quasimodo-zon­dag (naar de begin­woor­den van de introïtus).

Kortom: net als bij Kerst­mis verlengt de Kerk de vie­ring van het centrale mysterie - hier de Ver­rij­ze­nis - bewust over acht dagen, zodat de vreugde en de bete­ke­nis ervan ten volle kunnen wor­den gevierd.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam