Concilie van Bazel

Het Concilie van Bazel (1431-1449) was een alge­meen concilie van de katho­lieke Kerk, gehou­den in Bazel (Zwitserland). Het behoort tot de lange reeks van mid­del­eeuwse concilies, maar staat bekend om zijn conflict met de paus en zijn rol in de onderhan­de­lin­gen met de Husieten.

Doelen

• Hervor­ming van de Kerk in hoofd en leden (zowel gees­te­lijk­heid als leken).
• Bestrij­ding van ketterijen (vooral de Husieten in Bohemen).
• Organi­sa­tie van steun tegen de Ottomaanse Turken.

Verloop

1. Start (1431) - Bijeen­ge­roe­pen door paus Martinus V, geopend onder paus Eugenius IV.
2. Conflict met de paus - De concilie­va­ders hiel­den vast aan het concilia­risme (concilie boven paus). Eugenius IV probeerde het concilie naar Ferrara/Florence te ver­plaatsen. Een deel bleef echter in Bazel bijeen.
3. Dialoog met de Husieten - Leidde in 1433 tot de Compactata van Bazel, waarin het ont­van­gen van de communie onder beide gedaanten (brood én wijn) voor leken werd toe­ge­staan in Bohemen.
4. Schisma - In 1439 verklaarde het concilie paus Eugenius IV afgezet en koos een tegenpaus: Felix V.
5. Neergang - De meeste lan­den erken­den Eugenius IV; het concilie verloor gezag. In 1449 deed Felix V afstand, en het concilie werd beëindigd.

Gevolgen

• Het primaat van de paus werd uit­ein­delijk beves­tigd, het concilia­risme verloor terrein.
• De afspraken met de Husieten zorg­den voor tij­de­lijke rust in Bohemen.
• Het concilie geldt als een voor­beeld van de span­ning tussen her­vor­ming en ker­ke­lijke een­heid in de late mid­del­eeuwen.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam