Lutheranisme

Maarten Luther

Het lutheranisme is een chris­te­lijke stro­ming die is ontstaan in de 16e eeuw als gevolg van de Re­for­ma­tie, geleid door Maarten Luther (1483-1546), een Duitse augus­tijner monnik en theoloog.

Kern van het lutheranisme

De leer van het lutheranisme draait rond enkele fun­da­men­tele principes, ook wel de "sola’s" genoemd (Latijn voor "alleen"):

1. Sola Scriptura - Alleen de Schrift
   De Bijbel is de enige gezag­heb­bende bron voor geloof en leven.

2. Sola Fide - Alleen door geloof
   De mens wordt gerecht­vaar­digd (gered) door geloof, niet door goede werken.

3. Sola Gratia - Alleen door genade
   De red­ding is volle­dig een gave van God, niet iets wat de mens verdient.

4. Solus Christus - Alleen Christus
   Jezus Christus is de enige Midde­laar tussen God en mens.

5. Soli Deo Gloria - Alleen aan God de eer
   Alles in het ge­loofs­le­ven is gericht op de glorie van God.

Be­lang­rijke verschillen met de katho­lieke Kerk

• Geen pau­se­lijk gezag

• Geen leer over het vagevuur of aflaten

• Andere visie op de sacra­menten: Lutheranen behou­den de doop en de eucha­ris­tie, maar zien de andere vijf als niet-sacra­menteel

• Wel echte te­gen­woor­dig­heid van Christus in de eucha­ris­tie, maar zon­der het katho­lieke begrip van transsubstantiatie

Kerk­struc­tuur

Lutherse kerken zijn vaak natio­naal geor­ga­ni­seerd, zon­der uni­ver­seel gezag zoals de paus. Voor­beel­den:

• Evan­ge­lisch-Lutherse Kerk in Duits­land (EKD)

• Church of Sweden

• Evangelical Lutheran Church in America (ELCA)

Relatie met katho­li­cisme vandaag

De katho­lieke Kerk beschouwt lutheranen als ge­schei­den broe­ders en zusters, niet als ketters. Sinds het Tweede Vati­caans Concilie is er veel oecu­me­nische dialoog, met als hoogte­punt de ge­za­men­lijke ver­kla­ring over de recht­vaar­di­gingsleer in 1999.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam