Famiglia Pontificia

Famiglia Pontificia betekent let­ter­lijk ‘pau­se­lijke familie’ en ver­wijst naar de hof­hou­ding van de paus: de kring van gees­te­lij­ken en leken die hem omringen en bijstaan in zijn litur­gische, bestuur­lijke en ceremoniële taken.

His­to­risch gebruik

• In de tijd van de pau­se­lijke staten (tot 1870) had de paus een uit­ge­breide hof­hou­ding die leek op die van een vorst.
• De famiglia pontificia bestond uit hoge gees­te­lij­ken, leden van adellijke families en ook leken­bedien­den.
• Hun functies liepen uiteen van ceremonie­mees­ter en theoloog tot kamerheer, lijfwacht of bediende.

Indeling

Binnen de famiglia pontificia kon men grofweg twee groepen on­der­schei­den:

1. Gees­te­lij­ke leden (prelati di fiocchetto, protonotarii, pau­se­lijke kape­laans, enz.)
2. Lekenle­den (papo-familiari), waar­on­der:
   • de sediarii (dra­gers van de sedia gestatoria),
   • kamerheren,
   • andere ceremoniële of huishou­de­lijke bedien­den.

Hervor­mingen

• Paus Paulus VI her­vormde in 1968 de pau­se­lijke hof­hou­ding gron­dig (Regimini Ecclesiae Universae).
• Veel oude titels en functies verdwenen of wer­den sterk ver­een­vou­digd, omdat ze te vorste­lijk en niet meer passend wer­den gevon­den.
• De moderne op­vol­ger van de famiglia pontificia is vooral het pau­se­lijk huis (Casa Pontificia), gericht op litur­gische en repre­sen­ta­tieve onder­steu­ning.

Deze katholieke woordenlijst is nog in ontwikkeling.
Aan de beschrijvingen wordt nog geschaafd.
© Copyright 2026 Bisdom Haarlem-Amsterdam