Vrede zij met u

Een paaswens in tijden van oorlog en geweld

“Vrede zij u!” Met deze woor­den begroette, bijna een jaar gele­den, de nieuwe paus de vele gelo­vi­gen op het Sint-Pieters­plein en we­reld­wijd met hem verbon­den. Dat waren ook de eerste woor­den die de verrezen Heer tot zijn verza­melde leer­lin­gen had ge­spro­ken. Paus Leo XIV heeft die woor­den nog tal­loze malen herhaald en er was helaas alle reden toe.

Jezus had op de avond vóór zijn lij­den ook al ge­spro­ken over de wereld, die haat en ver­volgt (Joh. 15, 18-21) en over de vrede die Hij zijn leer­lin­gen geeft. De vrede die Hij geeft, is niet de vrede die de wereld geeft (Joh. 14, 27) en Hij voegde eraan toe dat ons hart niet verontrust of klein­moe­dig moest wor­den.

In de tij­den die wij beleven moet ik vaak aan deze woor­den van Jezus denken én aan die eerste woor­den van de paus op het balkon van de Sint-Pieter op 8 mei 2025. Het was alsof hij aanvoelde wat er stond te gebeuren en dat we bij dat alles niet buiten de vrede kunnen die van Jezus Christus komt.

De vrede die de Heer ons wenst, is de vrede van inner­lijke harmonie: dat je jezelf kunt aan­vaar­den, zoals je bent, ook als je je eigen gebreken en min­pun­ten ziet; en het is de vrede met God: dat je je met Hem hebt kunnen verzoenen, dat je de gave van de verlos­sing - ont­van­gen in het doopsel - steeds weer opnieuw wilt vernieuwen. We bewaren die vrede door steeds weer zijn ver­ge­ving te ont­van­gen en door aan te nemen wat ons in het leven is over­ko­men, ook als dat bepaald niet ge­mak­ke­lijk was.

Zeker, wat je veel pijn heeft gedaan en wat je moei­lijk kunt plaatsen, is niet zo ge­mak­ke­lijk te aan­vaar­den. Dat kan een mens niet ineens en perfect. Toch is er maar één weg: iedere keer als het verdriet naar boven komt, als het pijn doet, je weer die gekwetst­heid voelt, wéér opnieuw je hart en je geest proberen te buigen naar de aanvaar­ding, naar overgave. Het is de enige weg naar vrede.

Maar het is niet ge­mak­ke­lijk. Als we dat zelf hebben mee­ge­maakt, kunnen we ook enigszins begrijpen wat er omgaat in het hart van al die moe­ders, die hun zonen hebben verloren in één van de oorlogen die woe­den. Dan kunnen we mis­schien ook een beetje begrijpen hoeveel haat en bitter­heid een oorlog nalaat in de harten van tal­loze on­schul­dige bur­gers.

De erva­ring leert ons dat de ene oorlog de andere baart. Het gekwetste rechts­ge­voel laat diepe sporen na, waardoor mensen willen vergel­den.

Gelukkig is dat niet altijd zo. Ik las over pastoor Pierre Al-Rahi in Zuid-Libanon, die probeerde bejaarde bewoners te helpen toen hun huis werd geraakt door een tankgranaat van het Israëlische leger. Hij werd gedood door een tweede tankgranaat. De pries­ter heeft zijn leven gegeven. Tijdens zijn begrafenis klonken woor­den van respect, niet van haat, wél van verlangen naar vrede. Ook paus Leo her­dacht hem met grote waar­de­ring.

In deze wereld vol escalerend geweld, hebben we mensen nodig als deze pries­ter. En we hebben mensen nodig, die het kwaad dat wordt gedaan niet vertalen in haat en vergel­ding. Die spiraal moet doorbroken wor­den! We kunnen ‘klein' beginnen, door te bid­den om kracht om te kunnen ver­ge­ven, een nieuw begin te maken, het kwaad niet met kwaad te vergel­den.

Vrede zij u! Moge de vrede die de verrezen Heer ons wenst, altijd met u zijn.

Zalig Pasen!

+ Bis­schop Johannes Hendriks