Bisdom Haarlem-Amsterdam












link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook

Woord van de bisschop


Een wereld in beweging

gepubliceerd: vrijdag, 28 augustus 2015

We beleven in onze dagen een werkelijke volksverhuizing. Tenminste 60 miljoen mensen wereldwijd hebben huis en haard verlaten op zoek naar vrede en een beter leven. En het zullen er nog veel meer worden. Velen zijn letterlijk verdreven door oorlog, geweld en vervolging. Anderen ontvluchten de armoede en uitzichtloosheid van hun vaderland. Voor velen is Europa het beloofde land.

De Europese politici weten zich duidelijk geen raad en kunnen geen visie presenteren. Iedereen doet maar wat. Sommige landen richten prikkeldraadversperringen op, anderen zetten het leger in, en weer anderen bouwen uit nood tentenkampen en sleutelen aan hun procedures. Ondertussen groeit de stroom aan, en straks wordt het winter. Wat moeten we in Godsnaam doen?

Broeders en zusters van elkaar

Een wereld in bewegingIk zeg bewust ‘in Gods naam’. Het gaat tenslotte al lang niet meer alleen om goede asielprocedures en opvangmogelijkheden. We staan voor fundamentele humanitaire en daarmee ook religieuze vragen. Natuurlijk heeft ook de Kerk niet de pretentie alle antwoorden op deze sociale en politieke vragen te hebben, maar we hebben wel de taak om mee te denken met de samenleving vanuit het Evangelie en de sociale leer van de Kerk.

Het eerste is: Hoe kijken we naar al die ontheemde mensen? De verleiding is erg groot om hen vooral te zien als gevaar, als vreemdelingen, indringers zelfs, die een bedreiging vormen voor onze eigen cultuur, voor onze sociale systemen en werk­gelegenheid. En voor een deel is dat ook waar. Het zal onze samenleving onder druk zetten. Toch mag dat ons er niet van weerhouden hen allereerst te zien als mens, als broeder en zuster in nood. Iedere mens, zeggen wij in geloof, is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis, en wordt door Hem bemind met een liefde die al ons begrips­vermogen ver te boven gaat. We zijn in de meest existentiële zin met elkaar verbonden, niet alleen fysiek of materieel, maar ook geestelijk en bovennatuurlijk. Zoals Jezus het ons zelf zegt: “Ge hebt maar één Vader, en allen zijt ge broeders en zusters”. Het zijn onze broeders en zusters, ons eigen vlees, dat een beroep op ons doet.

Er zijn nieuwe wegen en procedures nodig

Nu betekent dat natuurlijk niet dat we dus alle deuren van ons land wagenwijd open moeten zetten en iedereen opnemen. Dat kan gewoon feitelijk niet. Wel is de nood zo groot dat we, denk ik, tot de grenzen van onze mogelijkheden zullen moeten gaan, maar zonder dat een samenleving ontwricht wordt. Het is niet onethisch voor politici om te proberen orde te scheppen in een anders onhanteerbare noodsituatie. Een wereld in bewegingHet is niet immoreel om onderscheid te maken tussen de verschillende groepen vluchtelingen. Velen zijn letterlijk verdreven door een uiterst wrede oorlog in hun land, hebben gezinsleden zien sterven, worden met de dood bedreigd omwille van hun geloof of overtuiging. Voor hen moet allereerst een veilige weg worden geopend.

Niemand komt rechtstreeks uit een oorlogsgebied, maar uit relatief veilige buurlanden, zoals Turkije, Libanon, Jordanië e.d. Ik zie niet goed in waarom Europa geen mogelijkheden kan creëren dat mensen dáár asiel kunnen aanvragen, en het daar ook beoordeeld kan worden. Nu moeten ze eerst hun hele vermogen uitgeven aan mensensmokkelaars, op gammele bootjes naar Europa oversteken, en dan lange tijd in ontbering leven, alvorens een land te bereiken waar ze hun asielaanvraag kunnen indienen. Hier is politieke wil gevraagd.

Ook zou de internationale gemeenschap aan landen die veel mensen opvangen wellicht een bedrag per vluchteling kunnen geven, opdat de mensen daar waardig kunnen leven, en niet alleen om reden van gebrekkige opvang de reis naar Europa aanvangen. Tegelijk zullen de procedures natuurlijk ook moeten waarborgen dat geen radicale Islamisten zich tussen de vluchtelingen mengen en asiel krijgen. En tenslotte mag er, naar mijn mening, wel wat meer druk worden uitgeoefend op enkele schatrijke golfstaten die nu bijna niets doen.

Gevlucht en niet meer terug kunnen

Moeilijker is het om beleidsmatig om te gaan met al die mensen die de armoede in hun land ontvluchten en een betere toekomst zoeken voor zichzelf en hun kinderen. Je kunt er alle begrip voor hebben, en mededogen. We zouden het waarschijnlijk zelf ook proberen als we in hun schoenen zouden staan. In vroeger tijden zijn ook miljoenen Europeanen om precies die reden vertrokken naar Amerika, Canada, of Australië in de hoop een nieuw bestaan te kunnen opbouwen.

Een wereld in bewegingOok hen mogen we niet te gemakkelijk wegzetten als ongenode gasten, illegale immigranten. Ook hun nood is reëel. Ook zij hebben vaak het hele vermogen van hun familie uitgegeven om Europa te bereiken. Om die reden kunnen ze ook vaak niet terug, zoals een uitgeprocedeerde asielzoeker me letterlijk zei. Met hangende pootjes, en het laatste geld van de familie verspild. Daarbij willen ook vele regeringen, m.n. in Afrika, ze gewoon niet terug, en weigeren de nodige papieren.

Ook hier heeft Europa een verant­woorde­lijkheid: Allereerst, denk ik, het geven van goede voorlichting in die landen zelf, opdat mensen niet vanuit irreële, romantische voor­stellingen over Europa, het leven van zichzelf en hun familie op het spel zetten, zonder dat er werkelijk uitzicht op asiel is. Voor hen die hier reeds zijn, al zoveel ontberingen en gevaren hebben doorstaan, en geen echte mogelijkheid hebben om terug te keren, de regels zo ruim mogelijk interpreteren. En voor hen die werkelijk geen enkele asielgrond hebben, wellicht het geld dat ze hebben uitgegeven om hier te geraken teruggeven, opdat ze in ieder geval eervol kunnen thuiskomen. Ook opvang kost tenslotte veel geld. Misschien kan hiervoor een Europees of nationaal fonds gecreëerd worden.

We zijn ook zelf vreemdelingen op aarde

Ik weet het, ik werp ideeën op waarvan ik ook zelf de realiteit niet geheel kan beoordelen. Maar nogmaals, waar het mij primair om gaat is dat we niet in een vijanddenken tegenover vreemdelingen terechtkomen. Juist in de Bijbel is de houding tegenover vreemdelingen een centraal criterium waar Gods zegen vanaf hangt. Tenslotte zijn we ook zelf vreemdelingen op deze aarde. “Maakt u op aarde geen vaste woon en verblijf­plaats”, zegt de Heer “uw vaderland is de hemel”.

Als we eenmaal onze reis op aarde hebben beëindigd, en aankloppen aan de hemelpoort, dan zullen we vooral beoordeeld worden naar de wijze waarop we zelf gehandeld hebben tegenover anderen. “Met de maat waarmee gij meet, zult ge gemeten worden”, zegt Jezus. “Oordeelt niet, en je zult niet geoordeeld worden... Wees barmhartig, en je zult barm­har­tig­heid ondervinden... Geef, en je zal gegeven worden, een gevulde, gestampte, en overvloeiende maat zal men je in de schoot werpen”. Dat is goddelijke logica, volkomen rechtvaardig en oneindig barmhartig. Als wij anderen iets kleins vergeven, zal Hij ons grote dingen vergeven. Als wij mild oordelen over anderen, zal Hij oneindig mild oordelen over ons. Als wij van onze aardse goederen schenken aan onze naasten, zal Hij ons daarvoor hemelse rijkdom teruggeven. God laat zich in edelmoedigheid nooit overtreffen.



+ Mgr. dr. Jozef M. Punt
Bisschop van Bisdom Haarlem-Amsterdam
overzicht van bijdragen:
donderdag, 3 augustus 2017Vrede als opdracht voor ons allemaal
vrijdag, 12 mei 2017Maria
vrijdag, 7 april 2017Hoop op leven over de dood heen
donderdag, 23 februari 2017Sing a little louder...
dinsdag, 13 december 2016Een Bijbelse les over vrede
maandag, 21 november 2016Dialoog als ademen
donderdag, 10 november 2016Dialoog en Getuigenis
maandag, 12 september 2016Wat is er gaande in onze wereld?
zaterdag, 16 juli 2016Over de vreugde van de liefde
maandag, 9 mei 2016Een nieuw Pinksteren
dinsdag, 29 maart 2016Zie, Ik maak alles nieuw
dinsdag, 2 februari 2016Terugkeren tot de Bron
dinsdag, 15 december 2015Kerstmis in een wereld vol geweld
woensdag, 11 november 2015Leven na dit leven
vrijdag, 2 oktober 2015Nieuwe ontwikkelingen en initiatieven
vrijdag, 28 augustus 2015Een wereld in beweging
vrijdag, 10 juli 2015De paus en het milieu
dinsdag, 19 mei 2015Terug uit Rome
vrijdag, 27 maart 2015Hoe nu verder met de kerk?
vrijdag, 27 februari 2015Voorbereiding op Pasen
woensdag, 28 januari 2015Waarom zou je geloven?
donderdag, 4 december 2014Kerstmis 2014
woensdag, 8 oktober 2014Een missionaire kerk
woensdag, 27 augustus 2014Terug van vakantie
maandag, 21 juli 2014De ramp met vlucht MH17
woensdag, 18 juni 2014‘Heaven is for Real...’
woensdag, 7 mei 2014Twee heilige pausen erbij
woensdag, 2 april 2014Pacem in terris... Vrede op aarde
woensdag, 5 maart 2014De strijd van de christen
donderdag, 30 januari 2014Broeders en zusters van elkaar



Bisdom Haarlem - Amsterdam • Postbus 1053 • 2001 BB  Haarlem • (023) 511 26 00 • info@bisdomhaarlem-amsterdam.nlDisclaimerDeze website is gerealiseerd door iMoose